जटाटवीगलज्जलप्रवाहपावितस्थले
गलेऽवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम् ।
डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयं
चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम् ॥ १ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଜଟାଟବୀଗଲଜ୍ଜଲପ୍ରବାହପାବିତସ୍ଥଲେ
ଗଲେଽବଲମ୍ବ୍ଯ ଲମ୍ବିତାଂ ଭୁଜଙ୍ଗତୁଙ୍ଗମାଲିକାମ୍ ।
ଡମଡ୍ଡମଡ୍ଡମଡ୍ଡମନ୍ନିନାଦବଡ୍ଡମର୍ବଯଂ
ଚକାର ଚଣ୍ଡତାଣ୍ଡବଂ ତନୋତୁ ନଃ ଶିବଃ ଶିବମ୍ ॥ ୧ ॥
Jaṭāṭavīgalajjala pravāhapāvitasthale
gale'valambya lambitāṁ bhujaṅgatuṅgamālikām |
Ḍamaḍḍamaḍḍamaḍḍaman ninādavaḍḍamarvayaṁ
cakāra caṇḍatāṇḍavaṁ tanotu naḥ śivaḥ śivam || 1 ||
English Meaning: With his neck consecrated by the flow of water cascading down dense forest-like matted hair, and upon his neck a serpent coiled like a garland, as his Damaru sounds damad-damad-damad in fierce ecstasy, may Lord Shiva expand our inner well-being.
हिन्दी अर्थ: घने जटारूपी वन से बहते जल-प्रवाह से पवित्र स्थल पर, गले में लटकती सर्पों की माला धारण कर, डमरू की डमड-डमड ध्वनि के साथ प्रचण्ड ताण्डव करने वाले शिवजी हमारा कल्याण करें।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଘନ ଜଟାରୂପୀ ଅରଣ୍ୟରୁ ପ୍ରବାହିତ ଜଳଧାରାରେ ପବିତ୍ର ଗଳାରେ ସର୍ପମାଳା ଧାରଣ କରି, ଡମରୁର ଡମଡ୍-ଡମଡ୍ ଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତାଣ୍ଡବ କରୁଥିବା ଭଗବାନ ଶିବ ଆମର କଲ୍ୟାଣ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ।
जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निलिम्पनिर्झरी-
विलोलवीचिवल्लरीविराजमानमूर्धनि ।
धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाटपट्टपावके
किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ॥ २ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଜଟାକଟାହସମ୍ଭ୍ରମଭ୍ରମନ୍ନିଲିମ୍ପନିର୍ଝରୀ-
ବିଲୋଲବୀଚିବଲ୍ଲରୀବିରାଜମାନମୂର୍ଧନି ।
ଧଗଦ୍ଧଗଦ୍ଧଗଜ୍ଜ୍ବଲଲ୍ଲଲାଟପଟ୍ଟପାବକେ
କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରେ ରତିଃ ପ୍ରତିକ୍ଷଣଂ ମମ ॥ ୨ ॥
Jaṭākaṭāhasambhramabhramannilimpanirjharī-
vilolavīcivallarīvirājamānamūrdhani |
Dhagaddhagaddhagajjvalallalāṭapaṭṭapāvake
kiśoracandraśekhare ratiḥ pratikṣaṇaṁ mama || 2 ||
English Meaning: May my heart find continuous delight in Shiva, upon whose head waves of the celestial river Ganges toss and turn within his matted coils, on whose forehead the third eye blazes dhagad-dhagad, and who bears the crescent moon on his brow.
हिन्दी अर्थ: जिनके मस्तक पर जटाओं में घूमती गंगा की लहरदार तरंगमालाएं विराजमान हैं, जिनके ललाट पर तीसरा नेत्र धगद-धगद जलता है, और जो बाल चन्द्रमा को शिखर पर धारण करते हैं, उनमें मेरी प्रतिक्षण प्रीति बनी रहे।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯାହାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଜଟାମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ତରଙ୍ଗମାଳା ବିରାଜମାନ, ଯାହାଙ୍କ ଲଲାଟରେ ତୃତୀୟ ନେତ୍ର ଧଗଦ୍-ଧଗଦ୍ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଏବଂ ଶିରରେ ବାଳଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ, ସେହି ଶିବଙ୍କଠାରେ ମୋର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷଣ ପ୍ରୀତି ରହୁ।
धराधरेन्द्रनन्दिनीविलासबन्धुबन्धुर-
स्फुरद्दिगन्तसन्ततिप्रमोदमानमानसे ।
कृपाकटाक्षधोरणीनिरुद्धदुर्धरापदि
क्वचिद्दिगम्बरे मनो विनोदमेतु वस्तुनि ॥ ३ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଧରାଧରେନ୍ଦ୍ରନନ୍ଦିନୀବିଲାସବନ୍ଧୁବନ୍ଧୁର-
ସ୍ଫୁରଦ୍ଦିଗନ୍ତସନ୍ତତିପ୍ରମୋଦମାନମାନସେ ।
କୃପାକଟାକ୍ଷଧୋରଣୀନିରୁଦ୍ଧଦୁର୍ଧରାପଦି
କ୍ବଚିଦ୍ଦିଗମ୍ବରେ ମନୋ ବିନୋଦମେତୁ ବସ୍ତୁନି ॥ ୩ ॥
Dharādharendranandinī vilāsabandhubandhura
sphuraddigantasantati pramodamānamānase |
Kṛpākaṭākṣadhoraṇī niruddhadurdharāpadi
kvaciddigambare mano vinodametu vastuni || 3 ||
English Meaning: May my mind seek supreme delight in the cosmic ascetic who rejoices with the daughter of the mountain King Parvati, whose compassionate glance averts all insurmountable tribulations.
हिन्दी अर्थ: पर्वतराज की पुत्री (पार्वती) के विलासपूर्ण साहचर्य से प्रसन्न, दिशाओं में व्याप्त प्रमोद वाले, जिनकी कृपा-दृष्टि से समस्त दुर्धर विपत्तियां दूर हो जाती हैं, ऐसे दिगम्बर शिव में मेरा मन विनोद पाए।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପର୍ବତରାଜ କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ବିଳାସରେ ପ୍ରମୋଦିତ ମନ ଥିବା, ଯାହାଙ୍କ କୃପାଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର ବିପଦକୁ ଦୂର କରିଦିଏ, ସେହି ଦିଗମ୍ବର ଶିବଙ୍କଠାରେ ମୋର ମନ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରୁ।
जटाभुजङ्गपिङ्गलस्फुरत्फणामणिप्रभा-
कदम्बकुङ्कुमद्रवप्रलिप्तदिग्वधूमुखे ।
मदान्धसिन्धुरस्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरे
मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि ॥ ४ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଜଟାଭୁଜଙ୍ଗପିଙ୍ଗଲସ୍ଫୁରତ୍ଫଣାମଣିପ୍ରଭା-
କଦମ୍ବକୁଙ୍କୁମଦ୍ରବପ୍ରଲିପ୍ତଦିଗ୍ବଧୂମୁଖେ ।
ମଦାନ୍ଧସିନ୍ଧୁରସ୍ଫୁରତ୍ତ୍ବଗୁତ୍ତରୀଯମେଦୁରେ
ମନୋ ବିନୋଦମଦ୍ଭୁତଂ ବିଭର୍ତୁ ଭୂତଭର୍ତରି ॥ ୪ ॥
Jaṭābhujaṅgapiṅgala sphuratphaṇāmaṇiprabhā-
kadambakuṅkumadravapralipta digvadhūmukhe |
Madāndhasindhurasphurattvaguttarīyamedure
mano vinodamadbhutaṁ bibhartu bhūtabhartari || 4 ||
English Meaning: May my mind find wonder in the Lord of all creatures, whose serpents' hood-jewels radiate golden-red luster like saffron paste over the directions, and who wears the shimmering hide of an elephant.
हिन्दी अर्थ: जिनकी जटा-सर्पों की पीत-लाल फणा-मणियों की प्रभा कुंकुम-केसर की तरह दिशाओं के मुख पर लिपटी है, जो मदमत्त हाथी की चमड़ी का वस्त्र पहनते हैं, ऐसे भूतनाथ में मेरा मन अद्भुत आनंद पाए।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଜଟାସ୍ଥିତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଫଣାରତ୍ନର ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଲାଲ ପ୍ରଭାରେ ଯାହାଙ୍କ ଦିଗରୂପୀ ବଧୂଙ୍କ ମୁଖ କୁଙ୍କୁମ ପରି ରଞ୍ଜିତ, ଏବଂ ଯେ ମତ୍ତ ହସ୍ତୀର ଚର୍ମ ପରିଧାନ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଭୂତନାଥ ଶିବଙ୍କଠାରେ ମୋ ମନ ଅଦ୍ଭୁତ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରୁ।
सहस्रलोचनप्रभृत्यशेषलेखशेखर-
प्रसूनधूलिधोरणीविधूसराङ्घ्रिपीठभूः ।
भुजङ्गराजमालया निबद्धजाटजूटकः
श्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धुशेखरः ॥ ५ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ସହସ୍ରଲୋଚନପ୍ରଭୃତ୍ଯଶେଷଲେଖଶେଖର-
ପ୍ରସୂନଧୂଲିଧୋରଣୀବିଧୂସରାଙ୍ଘ୍ରିପୀଠଭୂଃ ।
ଭୁଜଙ୍ଗରାଜମାଲଯା ନିବଦ୍ଧଜାଟଜୂଟକଃ
ଶ୍ରିଯୈ ଚିରାଯ ଜାଯତାଂ ଚକୋରବନ୍ଧୁଶେଖରଃ ॥ ୫ ॥
Sahasralocanaprabhṛtyaśeṣalekhaśekhara-
prasūnadhūlidhoraṇīvidhūsarāṅghripīṭhabhūḥ |
Bhujaṅgarājamālayā nibaddhajāṭajūṭakaḥ
śriyai cirāya jāyatāṁ cakorabandhuśekharaḥ || 5 ||
English Meaning: May Lord Shiva, whose footstool is grayed by the pollen showered from the crowns of Indra and all gods, whose matted hair is bound by the serpent king, and who wears the moon (friend of Chakora birds), grant us eternal prosperity.
हिन्दी अर्थ: इन्द्र आदि देवताओं के मुकुटों के पुष्प-पराग से जिनका चरण-पीठ धूसरित है, सर्पराज की माला से जिनकी जटाजूट बंधी है, ऐसे चन्द्रमौलि शिव चिरकाल तक लक्ष्मी प्रदान करें।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୁକୁଟସ୍ଥିତ ପୁଷ୍ପପରାଗ ଦ୍ୱାରା ଯାହାଙ୍କ ଚରଣପୀଠ ଧୂସରିତ, ସର୍ପରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯାହାଙ୍କ ଜଟାଜୂଟ ବନ୍ଧା, ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଶିବ ଆମକୁ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
ललाटचत्वरज्वलद्धनञ्जयस्फुलिङ्गभा-
निपीतपञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम् ।
सुधामयूखलेखया विराजमानशेखरं
महाकपालिसम्पदे शिरोजटालमस्तु नः ॥ ६ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଲଲାଟଚତ୍ବରଜ୍ବଲଦ୍ଧନଞ୍ଜଯସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଭା-
ନିପୀତପଞ୍ଚସାଯକଂ ନମନ୍ନିଲିମ୍ପନାଯକମ୍ ।
ସୁଧାମଯୂଖଲେଖଯା ବିରାଜମାନଶେଖରଂ
ମହାକପାଲିସମ୍ପଦେ ଶିରୋଜଟାଲମସ୍ତୁ ନଃ ॥ ୬ ॥
Lalāṭacatvarajvaladdhanañjayasphuliṅgabhā-
nipītapañcasāyakaṁ namannilimpanāyakam |
Sudhāmayūkhalekhayā virājamānaśekharaṁ
mahākapālisampade śirojaṭālamastu naḥ || 6 ||
English Meaning: May the matted hair of Shiva, from whose blazing forehead sparks consumed Kama (the five-arrowed Cupid), who is bowed to by the king of gods, and whose brow is graced by the nectar-beaming crescent moon, bestow wealth and auspiciousness upon us.
हिन्दी अर्थ: जिनके ललाट की अग्नि ने कामदेव को भस्म कर दिया, जिनके सामने देवराज नतमस्तक होते हैं, जिनका मस्तक अमृत-किरणों वाले चन्द्रमा से सुशोभित है, उनकी जटाएं हमें सम्पदा प्रदान करें।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯାହାଙ୍କ ଲଲାଟର ଅଗ୍ନିଶିଖା କାମଦେବଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥିଲା, ଦେବରାଜ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଭାଲରେ ଅମୃତମୟ କଳାଯୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶୋଭିତ, ସେହି ଶିବଙ୍କ ଜଟା ଆମକୁ ସମ୍ପଦ ପ୍ରଦାନ କରୁ।
करालभालपट्टिकाधगद्धगद्धगज्ज्वल-
द्धनञ्जयाहुतीकृतप्रचण्डपञ्चसायके ।
धराधरेन्द्रनन्दिनीकुचाग्रचित्रपत्रक-
प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम ॥ ७ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
କରାଲଭାଲପଟ୍ଟିକାଧଗଦ୍ଧଗଦ୍ଧଗଜ୍ଜ୍ବଲ-
ଦ୍ଧନଞ୍ଜଯାହୁତୀକୃତପ୍ରଚଣ୍ଡପଞ୍ଚସାଯକେ ।
ଧରାଧରେନ୍ଦ୍ରନନ୍ଦିନୀକୁଚାଗ୍ରଚିତ୍ରପତ୍ରକ-
ପ୍ରକଲ୍ପନୈକଶିଲ୍ପିନି ତ୍ରିଲୋଚନେ ରତିର୍ମମ ॥ ୭ ॥
Karālabhālapaṭṭikādhagaddhagaddhagajjvala-
ddhanañjayāhutīkṛtapracaṇḍapañcasāyake |
Dharādharendranandinīkucāgracitrapatraka-
prakalpanaikaśilpini trilocane ratirmama || 7 ||
English Meaning: My devotion rests in the Three-Eyed Lord, who offered Kama as a sacrifice in the fiercely blazing fire of his forehead, and who is the sole artist decorating the heart of Parvati, daughter of the mountain King.
हिन्दी अर्थ: जिनके भयानक ललाट पर धगद-धगद प्रज्वलित अग्नि ने प्रचण्ड कामदेव को आहुति बना दिया, जो पार्वती के हृदय पर चित्र-रचना करने वाले एकमात्र शिल्पी हैं, ऐसे त्रिलोचन में मेरी प्रीति है।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯାହାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଲଲାଟରେ ଧଗଦ୍-ଧଗଦ୍ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ କାମଦେବ ଆହୁତି ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଯେ ପର୍ବତରାଜ କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ହୃଦୟର ଏକମାତ୍ର ଶିଳ୍ପୀ, ସେହି ତ୍ରିଲୋଚନଙ୍କଠାରେ ମୋର ପ୍ରେମ ରହୁ।
नवीनमेघमण्डलीनिरुद्धदुर्धरस्फुरत्-
कुहूनिशीथिनीतमः प्रबन्धबद्धकन्धरः ।
निलिम्पनिर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः
कलानिधानबन्धुरः श्रियं जगद्धुरंधरः ॥ ८ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ନବୀନମେଘମଣ୍ଡଲୀନିରୁଦ୍ଧଦୁର୍ଧରସ୍ଫୁରତ୍-
କୁହୂନିଶୀଥିନୀତମଃ ପ୍ରବନ୍ଧବଦ୍ଧକନ୍ଧରଃ ।
ନିଲିମ୍ପନିର୍ଝରୀଧରସ୍ତନୋତୁ କୃତ୍ତିସିନ୍ଧୁରଃ
କଲାନିଧାନବନ୍ଧୁରଃ ଶ୍ରିଯଂ ଜଗଦ୍ଧୁରଂଧରଃ ॥ ୮ ॥
Navīnameghamaṇḍalīniruddhadurdharasphurat-
kuhūniśīthinītamaḥ prabandhabaddhakandharaḥ |
Nilimpanirjharīdharastanotu kṛttisindhuraḥ
kalānidhānabandhuraḥ śriyaṁ jagaddhuraṁdharaḥ || 8 ||
English Meaning: May Shiva, whose throat holds the deep darkness of a new moon night obscured by storm clouds, who bears the Ganga, wears the elephant skin, bears the crescent moon, and carries the universe, grant us spiritual glory.
हिन्दी अर्थ: नवीन मेघमालाओं से ढकी अमावस्या रात्रि के अन्धकार से बंधे कंठ वाले, गंगा धारण करने वाले, गजचर्म पहनने वाले, चन्द्रमा से सुशोभित, जगत का भार वहन करने वाले शिवजी हमें श्री प्रदान करें।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ନୂତନ ମେଘମାଳା ସଦୃଶ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତ୍ରିର ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ କଣ୍ଠ ଥିବା, ଗଙ୍ଗାଧାରୀ, ଗଜଚର୍ମାମ୍ବର, ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧାରୀ ଓ ସମଗ୍ର ଜଗତର ଭାର ବହନକାରୀ ଶିବ ଆମକୁ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
प्रफुल्लनीलपङ्कजप्रपञ्चकालिमप्रभा-
वलम्बिकण्ठकन्दलीरुचिप्रबद्धकन्धरम् ।
स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं
गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे ॥ ९ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲନୀଲପଙ୍କଜପ୍ରପଞ୍ଚକାଲିମପ୍ରଭା-
ବଲମ୍ବିକଣ୍ଠକନ୍ଦଲୀରୁଚିପ୍ରବଦ୍ଧକନ୍ଧରମ୍ ।
ସ୍ମରଚ୍ଛିଦଂ ପୁରଚ୍ଛିଦଂ ଭବଚ୍ଛିଦଂ ମଖଚ୍ଛିଦଂ
ଗଜଚ୍ଛିଦାନ୍ଧକଚ୍ଛିଦଂ ତମନ୍ତକଚ୍ଛିଦଂ ଭଜେ ॥ ୯ ॥
Praphullanīlapaṅkajaprapañcakālimaprabhā-
valambikaṇṭhakandalīruciprabaddhakandharam |
Smaracchidaṁ puracchidaṁ bhavacchidaṁ makhacchidaṁ
gajacchidāndhakacchidaṁ tamantakacchidaṁ bhaje || 9 ||
English Meaning: I worship Shiva, whose throat gleams like a blooming blue lotus, destroyer of Kama, destroyer of Tripura cities, destroyer of worldly bondage, destroyer of Daksha sacrifice, slayer of Gajasura, destroyer of Andhaka, and conqueror of Yama (Death).
हिन्दी अर्थ: प्रफुल्ल नील कमल की कालिमा-प्रभा से कंठ की शोभा से युक्त, कामदेव विनाशक, त्रिपुर विनाशक, संसार-बंधन विनाशक, यज्ञ विनाशक, गजासुर विनाशक, अंधकासुर विनाशक और यमराज विनाशक शिव की मैं पूजा करता हूं।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ନୀଳପଦ୍ମ ପରି ଶ୍ୟାମଳ କଣ୍ଠଶୋଭାଯୁକ୍ତ, କାମଦେବ, ତ୍ରିପୁରାସୁର, ସଂସାର ବନ୍ଧନ, ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ, ଗଜାସୁର, ଅନ୍ଧକାସୁର ଏବଂ ଯମରାଜଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ମୁଁ ଭଜନ କରୁଛି।
अखर्वसर्वमङ्गलाकलाकदम्बमञ्जरी-
रसप्रवाहमाधुरीविजृम्भणामधुव्रतम् ।
स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं
गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे ॥ १० ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଅଖର୍ବସର୍ବମଙ୍ଗଲାକଲାକଦମ୍ବମଞ୍ଜରୀ-
ରସପ୍ରବାହମାଧୁରୀବିଜୃମ୍ଭଣାମଧୁବ୍ରତମ୍ ।
ସ୍ମରାନ୍ତକଂ ପୁରାନ୍ତକଂ ଭବାନ୍ତକଂ ମଖାନ୍ତକଂ
ଗଜାନ୍ତକାନ୍ଧକାନ୍ତକଂ ତମନ୍ତକାନ୍ତକଂ ଭଜେ ॥ ୧୦ ॥
Akharvasarvamaṅgalākalākadambamañjarī-
rasapravāhamādhurīvijṛmbhaṇāmadhuvratam |
Smarāntakaṁ purāntakaṁ bhavāntakaṁ makhāntakaṁ
gajāntakāndhakāntakaṁ tamantakāntakaṁ bhaje || 10 ||
English Meaning: I worship Shiva, who is like a honeybee drinking the sweet nectar flowing from all auspicious arts of Goddess Sarvamangala, the ender of Kama, destroyer of Tripura, ender of cycle of rebirths, destroyer of false sacrifices, slayer of Gaja and Andhaka, and destroyer of Death.
हिन्दी अर्थ: सर्वमंगला की कलाओं के कदम्ब-पुष्पगुच्छों से बहते मधुर रस का पान करने वाले भ्रमर-सम, स्मरान्तक, पुरान्तक, भवान्तक, मखान्तक, गजान्तक, अन्धकान्तक और अन्तकान्तक शिव की मैं पूजा करता हूं।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସର୍ବମଙ୍ଗଳାଙ୍କ କଳାରୂପୀ କଦମ୍ବ ପୁଷ୍ପରସ ପାନ କରୁଥିବା ଭ୍ରମର ସଦୃଶ, କାମନାଶକ, ତ୍ରିପୁରନାଶକ, ଭବନାଶକ, ଯଜ୍ଞନାଶକ, ଗଜାନ୍ତକ, ଅନ୍ଧକାନ୍ତକ ଓ ଯମାନ୍ତକ ଶିବଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।
जयत्वदभ्रविभ्रमभ्रमद्भुजङ्गमश्वस-
द्विनिर्गमत्क्रमस्फुरत्करालभालहव्यवाट् ।
धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन्मृदङ्गतुङ्गमङ्गल-
ध्वनिक्रमप्रवर्तितप्रचण्डताण्डवः शिवः ॥ ११ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଜଯତ୍ବଦଭ୍ରବିଭ୍ରମଭ୍ରମଦ୍ଭୁଜଙ୍ଗମଶ୍ବସ-
ଦ୍ବିନିର୍ଗମତ୍କ୍ରମସ୍ଫୁରତ୍କରାଲଭାଲହବ୍ଯବାଟ୍ ।
ଧିମିଦ୍ଧିମିଦ୍ଧିମିଧ୍ବନନ୍ମୃଦଙ୍ଗତୁଙ୍ଗମଙ୍ଗଲ-
ଧ୍ବନିକ୍ରମପ୍ରବର୍ତିତପ୍ରଚଣ୍ଡତାଣ୍ଡବଃ ଶିବଃ ॥ ୧୧ ॥
Jayatvadabhravibhramabhramadbhujaṅgamaśvasa-
dvinirgamatkramasphuratkarālabhālahavyavāṭ |
Dhimid-dhimid-dhimi-dhvanan-mṛdaṅga-tuṅga-maṅgala-
dhvani-krama-pravartita-pracaṇḍa-tāṇḍavaḥ śivaḥ || 11 ||
English Meaning: Triumphant is Shiva, whose forehead fire blazes as serpents hiss in rapid movement, whose fierce Tandava dance unfolds to the rhythmic auspicious beats of the Mridanga sounding dhimid-dhimid-dhimi!
हिन्दी अर्थ: जिनके ललाट से सर्पों की श्वास से भयंकर अग्नि प्रज्वलित होती है, जिनका प्रचण्ड ताण्डव नृत्य मृदंग की धिमिद-धिमिद ध्वनि से संचालित होता है, ऐसे शिव सदा जयशील हों!
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସର୍ପମାନଙ୍କ ନିଶ୍ୱାସରୁ ଯାହାଙ୍କ ଲଲାଟରେ ଭୀଷଣ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉଛି, ଏବଂ ମୃଦଙ୍ଗର ଧିମିଦ୍-ଧିମିଦ୍ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନିରେ ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତାଣ୍ଡବ ଚାଲିଛି, ସେହି ଶିବଙ୍କର ଜୟ ହେଉ!
दृषद्विचित्रतल्पयोर्भुजङ्गमौक्तिकस्रजो-
र्गरिष्ठरत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्षपक्षयोः ।
तृणारविन्दचक्षुषोः प्रजामहीमहेन्द्रयोः
समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम् ॥ १२ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଦୃଷଦ୍ବିଚିତ୍ରତଲ୍ପଯୋର୍ଭୁଜଙ୍ଗମୌକ୍ତିକସ୍ରଜୋ-
ର୍ଗରିଷ୍ଠରତ୍ନଲୋଷ୍ଠଯୋଃ ସୁହୃଦ୍ବିପକ୍ଷପକ୍ଷଯୋଃ ।
ତୃଣାରବିନ୍ଦଚକ୍ଷୁଷୋଃ ପ୍ରଜାମହୀମହେନ୍ଦ୍ରଯୋଃ
ସମପ୍ରବୃତ୍ତିକଃ କଦା ସଦାଶିବଂ ଭଜାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧୨ ॥
Dṛṣadvicitratalpayorbhujaṅgamauktikasrajo-
rgariṣṭharatnaloṣṭhayoḥ suhṛdvipakṣapakṣayoḥ |
Tṛṇāravindacakṣuṣoḥ prajāmahīmahendrayoḥ
samapravṛttikaḥ kadā sadāśivaṁ bhajāmyaham || 12 ||
English Meaning: When will I attain equal vision towards a hard stone and a soft bed, a serpent and a pearl necklace, a priceless gem and a lump of clay, a friend and an enemy, a blade of grass and a lotus-eyed beauty, a common citizen and an emperor, and worship Sadashiva with an equanimous mind?
हिन्दी अर्थ: कब मैं कठोर पत्थर और कोमल शय्या, सर्प और मोती की माला, बहुमूल्य रत्न और मिट्टी, मित्र और शत्रु, तिनके और कमल-नयनी, प्रजा और महाराजा में समान भाव रखते हुए सदाशिव की भक्ति करूंगा?
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କଠିନ ପ୍ରସ୍ତର ଓ କୋମଳ ଶଯ୍ୟାରେ, ସର୍ପ ଓ ମୋତିମାଳାରେ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ମାଟିପିଣ୍ଡୁଳାରେ, ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁରେ, ତୃଣ ଓ କମଳନୟନୀରେ, ପ୍ରଜା ଓ ସମ୍ରାଟଙ୍କଠାରେ ସମଭାବ ରଖି ମୁଁ କେବେ ସଦାଶିବଙ୍କୁ ଭଜନ କରିବି?
कदा निलिम्पनिर्झरीनिकुञ्जकोटरे वसन्
विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थमञ्जलिं वहन् ।
विमुक्तलोललोचनो ललामभाललग्नकः
शिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम् ॥ १३ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
କଦା ନିଲିମ୍ପନିର୍ଝରୀନିକୁଞ୍ଜକୋଟରେ ବସନ୍
ବିମୁକ୍ତଦୁର୍ମତିଃ ସଦା ଶିରଃସ୍ଥମଞ୍ଜଲିଂ ବହନ୍ ।
ବିମୁକ୍ତଲୋଲଲୋଚନୋ ଲଲାମଭାଲଲଗ୍ନକଃ
ଶିବେତି ମନ୍ତ୍ରମୁଚ୍ଚରନ୍ କଦା ସୁଖୀ ଭବାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧୩ ॥
Kadā nilimpanirjharīnikuñjakoṭare vasan
vimuktadurmatiḥ sadā śiraḥstha-mañjaliṁ vahan |
Vimuktalolalocano lalāmabhālalagnakaḥ
śiveti mantramuccaran kadā sukhī bhavāmyaham || 13 ||
English Meaning: When will I live in a cave near the celestial river Ganga, freed from impure thoughts, holding folded hands upon my head, freed from restless eyes, meditating on Shiva's forehead, chanting the sacred mantra 'Shiva', and attain supreme peace?
हिन्दी अर्थ: कब मैं गंगा तट की गुफा में रहकर, दुर्बुद्धि से मुक्त होकर, सिर पर अंजलि बांधे, चंचल नेत्रों को वश में करके, 'शिव-शिव' मंत्र का उच्चारण करते हुए परम सुखी हो जाऊंगा?
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କେବେ ମୁଁ ଗଙ୍ଗାତଟର ଗୁମ୍ଫାରେ ବାସ କରି, କୁମତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମସ୍ତକରେ ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି, ଚଞ୍ଚଳ ନେତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, 'ଶିବ ଶିବ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପରମ ସୁଖୀ ହେବି?
इमं हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवं
पठन्स्मरन्ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति संततम् ।
हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नान्यथा गतिं
विमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम् ॥ १४ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ଇମଂ ହି ନିତ୍ଯମେବମୁକ୍ତମୁତ୍ତମୋତ୍ତମଂ ସ୍ତବଂ
ପଠନ୍ସ୍ମରନ୍ବ୍ରୁବନ୍ନରୋ ବିଶୁଦ୍ଧିମେତି ସଂତତମ୍ ।
ହରେ ଗୁରୌ ସୁଭକ୍ତିମାଶୁ ଯାତି ନାନ୍ଯଥା ଗତିଂ
ବିମୋହନଂ ହି ଦେହିନାଂ ସୁଶଙ୍କରସ୍ଯ ଚିନ୍ତନମ୍ ॥ ୧୪ ॥
Imaṁ hi nityameva-muktamu-ttamottamaṁ stavaṁ
paṭhan-smaran-bruvan-naro viśuddhim-eti saṁtatam |
Hare gurau subhaktim-āśu yāti nānyathā gatiṁ
vimohanaṁ hi dehināṁ suśaṅkarasya cintanam || 14 ||
English Meaning: Anyone who recites, remembers, and chants this supreme hymn continuously attains purification, supreme devotion to Shiva and the Guru; no other path is needed, for contemplation of Shiva dispels all worldly delusions.
हिन्दी अर्थ: जो भी व्यक्ति इस उत्तमोत्तम स्तोत्र का नित्य पाठ, स्मरण और उच्चारण करता है, वह निरंतर शुद्धता प्राप्त करता है। शिव और गुरु में शीघ्र परम भक्ति प्राप्त होती है; क्योंकि शंकर का चिंतन देहधारियों के मोह को नष्ट करता है।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଯିଏ ଏହି ପରମ ଉତ୍ତମ ସ୍ତୋତ୍ରର ନିତ୍ୟ ପାଠ, ସ୍ମରଣ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ସର୍ବଦା ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଶିବ ଓ ଗୁରୁଙ୍କଠାରେ ଅଚଳା ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; କାରଣ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ସମସ୍ତ ମୋହକୁ ନାଶ କରେ।
पूजावसानसमये दशवक्त्रगीतं
यः शम्भुपूजनपरं पठति प्रदोषे ।
तस्य स्थिरां रथगजेन्द्रतुरङ्गयुक्तां
लक्ष्मीं सदैव सुमुखीं प्रददाति शम्भुः ॥ १५ ॥
ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣ (Odia Pronunciation):
ପୂଜାବସାନସମଯେ ଦଶବକ୍ତ୍ରଗୀତଂ
ଯଃ ଶମ୍ଭୁପୂଜନପରଂ ପଠତି ପ୍ରଦୋଷେ ।
ତସ୍ଯ ସ୍ଥିରାଂ ରଥଗଜେନ୍ଦ୍ରତୁରଙ୍ଗଯୁକ୍ତାଂ
ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସଦୈବ ସୁମୁଖୀଂ ପ୍ରଦଦାତି ଶମ୍ଭୁଃ ॥ ୧୫ ॥
Pūjāvasānasamaye daśavaktragītaṁ
yaḥ śambhupūjanaparaṁ paṭhati pradoṣe |
Tasya sthirāṁ rathagajendraturāṅgayuktāṁ
lakṣmīṁ sadaiva sumukhīṁ pradadāti śambhuḥ || 15 ||
English Meaning: Whoever recites this song sung by the ten-headed Ravana at the conclusion of Shiva puja during Pradosha, to them Lord Shiva grants permanent prosperity with chariots, elephants, horses, and radiant fortune forever.
हिन्दी अर्थ: पूजा के समापन पर प्रदोषकाल में जो भी दशानन रचित इस शम्भु-पूजन गीत का पाठ करता है, उसे शम्भु रथ, गजराज और अश्व सहित स्थिर और सुमुखी लक्ष्मी सदैव प्रदान करते हैं।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପୂଜା ଅବସାନରେ ପ୍ରଦୋଷ କାଳରେ ରାବଣ କୃତ ଏହି ଶମ୍ଭୁ-ସ୍ତୋତ୍ର ଯିଏ ପାଠ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଶିବ ରଥ, ଗଜରାଜ, ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ସ୍ଥିର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସର୍ବଦା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
